¹ Пуҫламӑшӗнче Турӑ тӳпепе ҫӗре пул- гарнӑ. ² Ҫӗрӗн сӑнӗ-тӗсӗ те, нимӗн те пулман, тӗпсӗр шыв тӗлӗнче тӗттӗм тӑнӑ, шыв ҫийӗн Турӑ Сывлӑшӗ варкӑшнӑ.

³ Турӑ каланӑ: ҫутӑ пултӑр, тенӗ. Ҫутӑ пулса тӑнӑ. ⁴ Турӑ ҫутӑ аваннине курнӑ та, Турӑ ҫутта тӗттӗмрен уйӑрнӑ. ⁵ Турӑ ҫутта — кун, тӗттӗме каҫ тенӗ. Каҫ пулнӑ, ир пулнӑ: пӗрремӗш кун.

⁶ Турӑ каланӑ: шыв хушшинче тӗрек пултӑр, вӑл шыва шывран уйӑрса тӑтӑр, тенӗ. [Ҫапла пулс а тӑнӑ.] ⁷Турӑ тӗрек туса карнӑ та тӗрек айӗнчи шыва тӗрек тӗлӗнчи шывран уйӑрнӑ. Ҫапла пулс а тӑнӑ. ⁸ Тӗреке Турӑ тӳпе тенӗ. [Турӑ ку аваннине курнӑ.] Каҫ пулнӑ, ир пулнӑ: иккӗмӗш кун.

⁹ Турӑ каланӑ: тӳпе айӗнчи шыв пӗр ҫӗ- ре пухӑнса тӑтӑр та, типӗ вырӑн тухтӑр, тенӗ. Ҫапла пулс а тӑнӑ. [Тӳ пе айӗнчи шыв хӑйӗн вырӑнне пухӑнса тӑнӑ та, типӗ вырӑн тухнӑ.] ¹⁰ Типӗ вырӑна Турӑ ҫӗр те- нӗ, пухӑнса тӑнӑ шывсене тинӗссем тенӗ. Турӑ ку аваннине курнӑ. ¹¹ Турӑ каланӑ: ҫӗр ешӗлӳсен, [хӑй йышши, хӑй евӗрлӗ] вӑрлӑх сапакан курӑксем, ҫӗр ҫинче хӑй йышши ҫимӗҫ туса, ӑшӗнче вӑрлӑхӗ пу- лакан ҫимӗҫлӗ йывӑҫсем ӳстертӗр, тенӗ. Ҫапла пулса тӑнӑ. ¹² Ҫӗр ешӗлӳсен, хӑй йышши, [хӑй евӗрлӗ] вӑрлӑх сапакан ку-

{1- мӗш сыпӑк. [1] Пс 88:12-13; 135:5; 145:6. Сир 18:1. Ин 1:3. Ап ӗҫс 14:15. Евр 11:3. Ӳлӗм 14:7. [3] Пс 32:9.

[6] Пс 32:6; 135:5; 148:4. Иер 10:12; 51:15. [9] Пс 32:7; 135:6. [14] Пс 135:7-9. [16] Аст 4:19. Иер 31:35.

[18] Пс 103:19-20. [21] Иов 40:20. Пс 103:25. [22] Пулт 8:17. [24] Иов 12:7. Сир 16:31.

Асӑрхаттарни. Ҫак Кӗнекесене Синод авалхи еврей чӗлхинчен вырӑсла куҫарттарнӑ Библирен илсе куҫарнӑ. Тӑваткал скобкӑра вырӑсла куҫара- кансем Христос ҫураличчен III ӗмӗрте ҫитмӗлӗн грекла куҫарнӑ Библирен илнӗ сӑмахсене кӑ- тартнӑ.}

рӑксем, [ҫӗр ҫинче] хӑй йышши ҫимӗҫ туса, ӑшӗнче вӑрлӑхӗ пулакан [ҫимӗҫлӗ] йывӑҫсем ӳстерсе кӑларнӑ. Турӑ ку аван- нине курнӑ. ¹³ Каҫ пулнӑ, ир пулнӑ: виҫ- ҫӗмӗш кун.

¹⁴ Турӑ каланӑ: [ҫӗре ҫутатса тӑма та- та] куна каҫран уйӑрса тӑма, хӑватсем кӑтартма тата вӑхӑта, куна, ҫулталӑка палӑртса тӑма тӳпе тӗрекӗ ҫинче ҫутӑсем пулччӑр; ¹⁵ ҫӗр ҫине ҫутӑ ярса тӑмашкӑн вӗсем тӳпе тӗрекӗ ҫинчи ҫут аткӑҫсем пулччӑр, тенӗ. Ҫапла пулса тӑнӑ. ¹⁶ Турӑ икӗ пысӑк ҫутӑ тунӑ: пысӑкрах ҫутине куна тытс а тӑма, пӗчӗкрех ҫут ине ка- ҫа тытса тӑма тунӑ, ҫӑлтӑрсем те тунӑ; ¹⁷ Турӑ вӗсене тӳпе тӗрекӗ ҫине лартнӑ: ҫӗре ҫутатса тӑма, ¹⁸ кунпа каҫа тытса тӑ- ма, ҫутта тӗттӗмрен уйӑрса тӑма лартнӑ. Турӑ ку аваннине курнӑ. ¹⁹ Каҫ пулнӑ, ир пулнӑ: тӑваттӑмӗш кун.

²⁰ Турӑ каланӑ: шыв ра чӗрӗ чунсем кӗ- шӗлтетчӗр; ҫӗр ҫийӗн, тӳпе тӗрекӗ айӗн вӗҫен кайӑксем вӗҫс е ҫӳреччӗр, тенӗ. [Ҫапла пулса тӑнӑ.] ²¹Шывра пулса тӑнӑ мӑн пулӑсене, шывра кӗшӗлтетекен пур тӗрлӗ чӗрӗ чуна Турӑ ӑрӑвӗ-ӑрӑвӗпе пул- тарнӑ, ӑрӑвӗ-ӑрӑвӗпе тӗрлӗ вӗҫен кайӑк пултарнӑ. Турӑ ку аваннине курнӑ. ²² Турӑ вӗсене пилленӗ: хунӑр, йышлӑланӑр, ти- нӗс шывӗсене тулӑр, ҫӗр ҫинче вӗҫен ка- йӑксем ӗрчеччӗр, тенӗ. ²³ Каҫ пулнӑ, ир пулнӑ: пиллӗкӗмӗш кун.

²⁴ Турӑ каланӑ: ҫӗр ӑрӑвӗ-ӑрӑвӗпе чӗрӗ чунсем кӑлартӑр, выльӑхсем, ҫӗлен-кал- тасем, тискер кайӑксем ӑрӑвӗ-ӑрӑвӗпе кӑлартӑр, тенӗ. Ҫапла пулса тӑнӑ. ²⁵ Ҫӗр ҫинчи тискер кайӑксене Турӑ ӑрӑвӗ-ӑрӑ- вӗпе пултарнӑ, выльӑхсене те ӑрӑвӗ-ӑрӑ- вӗпе пултарнӑ, пур ҫӗлен-калтана та ӑрӑ- вӗ-ӑрӑвӗпе пултарнӑ. Турӑ ку аваннине курнӑ.

²⁶ Турӑ каланӑ: Хамӑр сӑнарлӑ, Хамӑр евӗрлӗ этем тӑвар, вӗсем тинӗсри пулӑ- сене, тӳпери вӗ сен кайӑксене, [тискер кайӑксене,] выльӑх-чӗрлӗхе, пӗтӗм ҫӗре, ҫӗр ҫийӗн шуса ҫӳрекен мӗнпур ҫӗлен- калтана пуҫ пулс а тӑччӑр, тенӗ. ²⁷Турӑ вара Хӑй сӑнарлӑ этем пулт арнӑ, ӑна Турӑ евӗрлӗ пултарнӑ; вӗсене арҫынни- не, хӗрсрӑмне пулсарнӑ. ²⁸ Турӑ вӗсене пилленӗ, Тусӑ вӗсене каланӑ: хунӑр, йышлӑланӑр, ҫӗре туллиех тулӑр, ӑна тытса тӑрӑр; тинӗсри пулӑсене, [тискер кайӑксене,] тӳпери вӗҫен кайӑксене, [пур выльӑх-чӗрлӗхе, пӗтӗм ҫӗре,] ҫӗр ҫумӗн ҫӳре кен мӗнпур чӗрчуна пуҫ пулса тӑрӑр, тенӗ. ²⁹ Турӑ тата каланӑ: акӑ Эпӗ сире пӗтӗм ҫӗр ҫинчи мӗнпур курӑка, вӑрлӑх сапакан тӗрлӗ тӗслӗ курӑка тата йывӑҫ ҫимӗҫӗ кӳрекен, вӑрлӑх сапакан тӗрлӗ йывӑҫ патӑм, — ҫакӑ сире апат валли пу- лӗ; ³⁰ пӗтӗм чӗрӗ чуна — ҫӗр ҫинчи пур тискер кайӑка, тӳпери мӗнпур вӗҫен ка- йӑка, ҫӗр ҫийӗн шуса ҫӳрекен пур [ҫӗлен- калтана] — апат валли Эпӗ пӗтӗм ешӗл курӑка пасӑм, тенӗ. Ҫапла пул с а тӑнӑ. ³¹Турӑ Хӑй пул тарнине пурне те курнӑ та: акӑ питех те аван. Каҫ пулнӑ, ир пул- нӑ: улттӑмӗш кун.