Благотворительность
Айыллыы (Книга Бытия на якутском языке)
Целиком
Aa
На страничку книги
Айыллыы (Книга Бытия на якутском языке)

31

1Лаваан уолаттара: «Аҕабыт баарын барытын Йаа-X ков ылла. Ити баайын-дуолун барытын биһиги аҕабытыттан оноһунна», — дииллэрин Йааков истибит.2Лаваан киниэхэ сыһыана уруккутунааҕар уларыйбытын, Йааков кини сирэйиттэн-хараҕыттан көрөн билбит.3Айыы Тойон Йааковка эппит: «Төрөөбүт дойдугар, урууларгар төнүн. Мин эйигин кытта буолуом».4Йааков онуоха, сүөһүлэрэ мэччийэр хонууларыгар, Рахели уонна Лия-ны ыныттара ыыппыт.5Кинилэргэ эппит: «Эһиги аҕаҕыт миэхэ сыһыана уруккутунааҕар тосту уларыйбыт, ол эрэн аҕам Танарата миигин кытта баар.6Эһиги аҕаҕы-тыгар мин хайдахтаах курдук кыһаллан үлэлээбиппин билэҕит.7Оттон эһиги аҕаҕыт миигин албынныыр: үлэм иһин үлэхтээх төлөбүрүн уончата уларытта. Ол эрэн миэхэ өһүөннэниэҕин, Танара боппута.8Өскөтүн кини: «Эн төлөбүрүн бэлиэлээхтэр буоллуннар», — диэтэҕинэ, сүөһү барыта бэлиэлээх буолан төрүүрэ, оттон «эриэн сүөһү эйиэхэ төлөбүр буоллун» диэтэҕинэ, сүөһү барыта эриэн буолан төрүүрэ.9Танара итинник гынан, эһиги аҕаҕыт сүөһүлэрин ылан миэхэ биэрбитэ.

10Биирдэ, сүөһү буоһуур кэмигэр түүл түһээн көр-бүтүм: арай, козалары сабар козеллар бары эриэннэр, бэлиэлээхтэр уонна ала эриэннэр эбит.11Онуоха түүлбэр Таҥара Аанньала: «Йааков», — диэн ыҥырда. Мин: «Бу баарбын», — диэтим.12«Дьэ, ити көр, козалары сабар ко-зеллар бары эриэннэр, бэлиэлээхтэр уонна ала эриэннэр. Лаваан эйиэхэ тугу оҥорорун барытын көрөбүн,13мин Бэт Эль Таҥаратабын. Эн онно ытык тааска арыы кутан миэхэ андаҕайбытыҥ. Билигин буоллаҕына тур уонна бу сиртэн бар, төрөөбүт дойдугар төнүн», — диэбитэ.14Рахель уонна Лия киниэхэ хоруйдаан эппиттэр: «Ама, аны кэлэн аҕабыт дьиэтин баайын-дуолун, нэһилиэсти-бэтин бас билэр үһүбүт дуо?»15Кини биһигини туора дьон курдук көрөр, тоҕо диэтэххэ биһигини атыылаабы-та, ол төлөбүрүн бэйэтигэр иҥэриммитэ.16Онон, Таҥара биһиги аҕабытыттан былдьаабыт баайа биһиэнэ уонна биһиги оҕолорбут киэнэ. Оттон эн билигин Таҥара этэ-рин оҥор».17Йааков туран оҕолорун уонна ойохторун тэбиэннэргэ мэҥэһиннэрбит.18Сүөһүтүн барытын үүрэн, Падаан-Араамҥа бас билбит малын барытын ылан Ханаан сиригэр аҕатыгар Йицхаакка барбыт.19Оттон Лаваан барааннарын кырыйтара барбыт, онон туһанан, Рахель аҕатын үҥэр таҥараларын эмэгэттэрин уоран илдьэ барбыт.20Йааков араам киһитин Лавааны албыннаабыт: киниэхэ тугу да эппэккэ күрээбит.21Туох баарын барытын илдьэ күрээбит. Өрүһү туораан баран Гилаад хайатын дабайбыт.

22Ол үһүс күнүгэр Лавааҥҥа Йааков күрээбитин ту-һунан эппиттэр.23Лаваан аймахтарын илдьэ Йааковы эккирэппиттэр. Айаннарын сэттис күнэ ааспытын кэннэ, Йааковы Гилаад хайатыгар сиппиттэр.24Ол түүн, араам киһитигэр, Лавааҥҥа түүлүгэр Таҥара кэлбит уонна киниэхэ эппит: «Йааковка тугу эмэ оҥоруоҥ да, бүк сэрэн!»25Лаваан Йааковы сиппит: «Йааков ордуутун хайаҕа оҥостубут, оттон Лаваан аймахтарын кытта Гилаад хайалаах сиригэр тохтообут», — диэбит.26Лаваан Йааковка: «Туох буолан, миигин албыннаатыҥ? Кыргыт-тарбын тоҕо сэрии үүрүүтүн курдук күрэтэн бардыҥ?27Тоҕо миигиттэн күрээтиҥ? Тоҕо миигин талаатыҥ? Мин эйигин күпсүүр уонна кырыымпа доҕуһуолунан ыллыы-ыллыы үөрүүнү кытта ыытыам этэ.28Кыргыт-тарбын да, сиэннэрбин да сыллаппакка илдьэ бардыҥ. Мээнэ бас баттах быһыыламмыккын.29Эһиэхэ өһүөнү оҥоруох күүс илиибэр баар. Ол эрээри эн аҕаҥ Таҥарата бэҕэһээ миэхэ: «Йааковка тугу эмэ оҥоруоҥ да, сэрэн», — диэбитэ.30Эн барар эрэ буолларгын бардаҕыҥ дии, аҕаҥ дьиэтин ахтыбытыҥ сүрдээх этэ. Ол эрэн тоҕо мин та-ҥараларбын уордуҥ?»31Йааков Лавааҥҥа хоруйдаан: «Кыргыттаргын миигиттэн былдьаан ылыаҥ дии санаан куттаммытым.32Таҥараларгын кимтэн булуоҥ да, ол тыыннаах хаалыа суоҕа. Аймахтарым туоһу буоллун-нар: миигин ньэҥнийэн көр уонна миэнэ диэбиккин ыл», — диэбит. Рахель уорбутун Йааков билбэт эбит.33Лаваан Йааков отуутугар, Лия отуутугар уонна икки кулут дьахталлар отууларыгар киирбит да, булбатах. Кини Лия отуутуттан тахсаат Рахель киэнигэр киир-бит.34Рахель таҥараларын ылан тэбиэн ыҥыырыгар кистээбит уонна үрдүгэр олорунан кэбиспит. Лаваан шатеру барытын ньэҥнийбит да булбатах.35Рахель аҕа-тыгар: «Тойонум киирбитигэр, кыайан турар кыаҕа суохпар уордайыма, дьахтарга буолар кыһалҕам ти-рээтэ», — диэбит. Лаваан көрдөөбүт да, таҥараларын булбатах.36Онуоха Йааков киниэхэ кыыһыран иирсибит. Йааков Лавааҥҥа эппит: «Туох буруйдаах, аньыылаах буоламмын эн миигин эккирэтэҕин?37Эн мин туох баар малбын барытын ньэҥнийдиҥ, эн дьиэҥ малыттан ман-на тугу буллуҥ? Көрдөр манна, аймахтарыҥ иннигэр. Эн биһиккини кинилэр дьүүллээтиннэр.38Бу сүүрбэ сыл мин эйиэхэ сырыттым. Ол тухары барааннарыҥ да, козаларыҥ да төрүөхтэрэ амньыраабатаҕа. Эн ба-рааннарыҥ үөрүттэн мин сиэбэтэҕим.39Кыыл тардыбыт сүөһүтүн мин эйиэхэ аҕалбат этим, бэйэм төлүүрүм.

Күнүс да сүппүтү, түүн да сүппүтү эн миигиттэн ирдии-рин.40Күнүс куйаастан эстэрим, түүн — тымныыттан, онон утуйар уум көтөн хаалара.41Сүүрбэ сылы быһа миэхэ итинник этэ эн дьиэҕэр. Мин эйиэхэ кыргытта-рын туһугар уон түөрт сыл үлэлээтим уонна алта сыл сүөһүлэрин туһугар. Оттон эн манньабын уон төгүл уларыттын.42Өскөтүн миигин кытта аҕам Авраһаам Танарата уонна Йицхаак сүрэ суоҕа буоллар, эн мии-гин туга да суох ыытыан этэ. Ол эрэн Танара мин эрэйбин уонна сырабын көрөр буолан, бэҕэһээ миигин көмүскээбитэ».43Лаваан Йааковка хоруйдаан: «Кыр-гыттарым — миэннэрэ, оҕолорум — миэннэрэ, сүөһүм эмиэ миэнэ. Бу эн көрөрүн барыта миэнэ. Ама, бэйэм кыргыттарбар уонна сиэннэрбэр туох куһаҕаны оно-руохпунуй?44Билигин эн биһикки кэс тылла бэрсиэххэ, биһикки ардыбытыгар туоһу баар буоллун», — диэбит.45Йааков таас ылан ытык бэлиэ туруорбут.46Йааков аймахтарыгар: «Тааста мунньун», — диэбит. Кинилэр таастары ылбыттар уонна чөмөхтүү уурбуттар. Ол кэннэ ол үрдэл аттыгар аһаабыттар-сиэбиттэр.47Лаваан ону Йегар-Сахадуута [Туоһу хайата] диэн ааттаабыт. Оттон Йааков Гал-Эд, ол эбэтэр [Туоһу таас] диэн ааттаабыт.48Лаваан эппит: «Бу таас өрөһөтө эн биһиэхэ бүгүн туоһу буолла. Ол иһин Гал-Эд диэн ааттанна».49Өссө Мицпаа диэбиттэр, тоҕо диэтэххэ Лаваан эппит: «Айыы Тойон бэйэ-бэйэбитин сүтэрсэр түгэммитигэр миигин уонна эйигин көрө сырыттын.50Ол эбэтэр, өскөтүн эн мин кыргыттарбын атаҕастаатаххына, эбэтэр кинилэр кэннэ эбии ойохтонноххуна өйдөө: эн биһиэхэ киһи туоһу буолбатах, Танара туоһу».51Итиэннэ Лаваан Йааковка эппит: «Көр, бу таас чөмөҕө уонна бу мин туруорбут ытык тааһым —52бу таас чөмөҕө уонна ытык таас туоһу буолаллар. Эн биһигиттэн хайабыт даҕаны, бу таас чөмөҕүн уонна ытык таас нөнүө түһэн, бэйэ-бэйэбитигэр өһүөннээҕи оноруо суохтаахпыт туоһута.

53Авраһаам Таҥарата уонна Нахуор Таҥарата — кини-лэр аҕаларын Таҥаралара эн биһиккини дьүүллээтин». Йааков аҕатын Йицхаак итэҕэлинэн андаҕайбыт.54Йаа-ков хайа үрдүгэр сиэртибэ аҕалбыт уонна аймахтарын аһата-сиэтэ ыҥыртаабыт. Кинилэр аһаан-сиэн баран ол хайаҕа хоммуттар.