24
Авраһаам тоҥхойо кырдьыбыт. Барытыгар Авраһаамы Айыы Тойон алҕаабыт.2Авраһаам дьиэтигэр барытын дьаһайан олорор аҕа хамначчыты-гар эппит: «Илиигин ылан өттүгүм анныгар уур3уонна мин уолбар, миигин тулалыыр Ханаан кыргыттарыттан ойох ылан биэриэм суоҕа диэн миэхэ Айыы Тойонунан, халлаан уонна сир Таҥаратынан андаҕай.4Ол оннугар, уолбар Йицхаакка мин дойдубуттан ойох ылан биэрээр».5Онуоха хамначчыта киниэхэ: «Арай, ол дьахтар мии-гин батыһан бу дойдуга кэлиэн баҕарбатын? Уолгун эн төрөөбүт сиргэр төннөрөбүн дуо?» — диэн ыйып-пыт.6Киниэхэ Авраһаам эппит: «Кэбис! Мин уолбун онно төннөрүмэ.7Миигин төрөөбүт дойдубуттан, аҕам дьиэтиттэн ылбыт Айыы Тойон, халлаан Таҥарата «бу сири эн ыччаккар биэриэм» диэн миэхэ андаҕайбыта. Кини эйиэхэ аанньалын ыытыаҕа, оттон эн мин уолбар онтон ойохто ылан биэрээр.8Өскөтүн ол дьахтар эйигин батыһан кэлсиэн баҕарбатаҕына, миэхэ биэрбит андаҕар-гыттан босхолоноҕун, мин уолбун онно эрэ төннөрүмэ».9Ол хамначчыт илиитин тойонун Авраһаам атаҕын ик-ки ардыгар уурбут уонна толоруох буолан андаҕайбыт.10Итиэннэ бу кулут тойонун тэбиэннэриттэн уон тэбиэни ылбыт уонна барбыт. Ону кытта Тойонун күндү баайын эгэлгэтиттэн эмиэ ылбыт. Кини Арам Нахараим диэки, Нахуор олорор куоратыгар, барбыт.пКини киэһэлик, дьахталлар уу баһар кэмнэрин саҕана, куорат таһынааҕы холуодьас аттыгар тэбиэннэрин бүлгүрүппүт.12Итиэннэ: «Тойонум Авраһаам Айыы Тойон Таҥарата! Бүгүн миигин соргулаа, Тойоммор Авраһаамна үтүөнү онор даа.13Дьэ, бу мин холуодьас аттыгар турабын, куорат дьонун кыргыт-тара уу баһа таҕыстылар.14«Мин уу иһиэхпин, иһиккин уун эрэ» диэтэхпинэ, «ис, тэбиэннэргин эмиэ уулатыам» диэбит кыыһы — эн кулуккар Йицхаакка биэрэҕин. Мин тойоммор үтүөнү онорбуккун онно билиэҕим».15Кини өссө санаран да бүтэ илигинэ, арай, Авраһаам инитин Нахуор ойоҕун Милкаа уола Бэтуэль төрөппүт кыыһа Ривека санныгар иһиттээх тахсан кэлбит.16Кыыс дьү-һүнүнэн олус кэрэ, кырыллыбытынан кыыс эбит. Кини холуодьаска түһэн иһитин толоруммут уонна тахсан ис-пит.17Онуоха хамначчыт киниэхэ утары сүүрэн тиийбит уонна эппит: «Иһиккиттэн кыратык уута ыймахтат эрэ».18Ону кини: «Ис, тойонуом», — диэбит уонна хап-сабар иһитин илиитигэр түһэрээт уу иһэрпит.19Уу иһэрдэн бүтэн баран: «Эн тэбиэннэргин эмиэ, утахтара ханыар диэри уу баһан иһэрдиэм», — диэбит.20Итиэннэ хап-са-бар уулаах иһитин харыытаҕа сүөкээт холуодьастан уу баһа сүүрбүт. Кини тэбиэннэрин барыларын уулаппыт.21Оттон ол киһи киниттэн хараҕын араарбакка, Айыы Тойон кинини соргулаабытын дуу, суоҕун дуу билээ-ри, саната суох одуулаан турбут.22Тэбиэннэр уулаан бүппүттэрин кэннэ, били киһибит шекель анарын саҕа, кыра кыһыл көмүс мурун ытарҕатын, итиэннэ уон көмүс шекель саҕа икки бөҕөҕү кыыска ылан биэрбит23уонна ыйыппыт: «Эн ким кыыһаҕыный? Эт эрэ миэхэ, эн аҕан дьиэтигэр биһигини хоннорор кыахтаах дуо?»24Кыыс киниэхэ эппит: «Мин — Милкаа Нахуорга төрөппүт уолун Бэтуэль кыыһабын».25Кыыс киниэхэ өссө эбии: «Биһиэхэ соломо да, сүөһү аһылыга да элбэх, итиэннэ хонук да сирэ көстүөҕэ», — диэбит.26Били киһи төбөтүн хонкутан Айыы Тойон иннигэр сөһүргэстээбит27уонна эппит: «Тойонум Авраһаам Айыы Тойон Танарата айхал-ланнын! Мин тойоммор эппит тылын энчирэппэтэҕэр. Айыы Тойон мин суолбун чопчу тойонум урууларын дьиэ-тигэр салайда».28Кыыс ийэтигэр сүүрэн тиийэн маны барытын дьиэлээхтэргэ тиэрдибит.29Ривека Лаваан диэн ааттаах убайдаах эбит. Лаваан ол киһиэхэ холуодьас ат-тыгар барбыт.30Кини балтын муннугар ытарҕаны уонна харытыгар бөҕөхтөрү көрөн, балта Ривека «миэхэ ол киһи маннык кэпсээбитэ» диэн эппитин истэн, тиийбитэ: ол киһи тэбиэннэрин кытта холуодьас аттыгар турар эбит.31Онуоха Лаваан эппит: «Киир, Айыы Тойонтон алгыстаах. Тоҕо таһырдьа тураҕын? Мин дьиэни уонна тэбиэннэр сы-тар сирдэрин бэлэмнээтим».32Хамначчыт дьиэҕэ киирбит. Тэбиэннэрин сыбыдахтаабыттар, соломо уонна аһылык биэрбиттэр, оттон киниэхэ уонна дьонугар атахтарын сууналларыгар уу биэрбиттэр.33Кини иннигэр ас уурбут-тар, онуоха Авраһаам кулута: «Туһааннаах сорукпун этэ иликпинэ, аһаабаппын», — диэбит. Анарааҥҥыта: «Эт», — диэбит.34«Мин Авраһаам кулутабын.35Айыы Тойон мин тойоммун дэлэгэйдик алҕаан, тойонум баай-талым олох-томмута. Киниэхэ Айыы Тойон барааны, сүөһүнү, үрүҥ, кыһыл көмүһү, эр дьон, дьахтар кулуттары, тэбиэннэри, өсүөллэри биэрбитэ.36Тойонум ойоҕо Саарра кырдьан баран уол оҕону төрөппүтэ. Онуоха тойонум киниэхэ баа-рын барытын биэрбитэ.37Оттон миигиттэн Тойонум, «бу мин олорор сирбиттэн, Ханаан кыргыттарын уолбар ойох ылыма» диэн андаҕар ылбыта.38«Ол оннугар мин аҕам дьиэтигэр, мин урууларбар тиийэҥҥин, уолбар онтон ойохто аҕал», — диэбитэ.39Онуоха мин тойоммор: «Арай, ол дьахтар миигин кытта барсыбатын» — диэбиппэр,40кини миэхэ: «Миигин көрөр Айыы Тойон эйигинниин аанньалын ыытыаҕа, эйигин соргулуоҕа, эн мин ууспут-тан, аҕам дойдутуттан мин уолбар ойох ылан биэриэҕиҥ.41Оччоҕо эрэ миэхэ биэрбит андаҕаргыттан босхолонуоҥ. Оттон мин ууспар тиийбитин кэннэ, кинилэр биэрбэтиннэр, оччоҕо эмиэ андаҕаргыттан босхолонуоҥ», — диэбитэ.
42Ол иһин мин бүгүн холуодьаска кэлбитим уонна: «Тойонум Авраһаам Таҥарата, Айыы Тойон! Эн мин ирдэһэр суолбун ыйан биэрдэргин.43Мин бу холуодьас үрдүгэр турабын. Уу баһа тахсыбыт кыыска мин «иһит-тээх уугуттан кыратык иһэрт эрэ» диэтэхпинэ,44миэхэ «эн да ис, тэбиэннэргэр да уу баһан биэриэм» диэбит кыыс — ол Айыы Тойон тойонум уолугар анаабыт ойоҕо буолуохтун», —45диэн испэр саҥаран да бүтэ иликпинэ, кувшинын санныгар ууруммутунан, арай, Ривека тахсан холуодьас диэки түстэ, уу баста. Онуоха мин киниэхэ тиийэн: «Уута иһэрт эрэ», — диэтим.46Кини санныттан иһитин түһэрэн баран: «Ис, тэбиэннэргин эмиэ уула-тыам», — диэтэ. Мин уу истим, кини тэбиэннэрбин эмиэ уулатта.47Мин киниттэн: «Эн ким кыыһаҕыный?» — диэн ыйыппыппар, кини: «Милка Нахортан төрөппүт уолун Бэтуэль кыыһабын», — диэбитэ. Онуоха мин киниэхэ муннугар ытарҕаны уонна харытыгар бөҕөхтөрү кэтэр-дибитим.48Төбөбүн хоҥкутан, Айыы Тойон иннигэр сөһүргэстээбитим. Тойонум уруутун кыыһын тойонум уолугар ойох ылан биэрэрбэр сөптөөх суолунан чопчу сирдээн аҕалбытын иһин, тойонум Авраһаам Таҥаратын, Айыы Тойону айхаллаабытым.49Дьэ, билигин, мин уҥа дуу, хаҥас дуу хайыһыахпын, мин тойоммор үтүөнэн уон-на кырдьыгынан хардараргытын дуу, суох дуу миэхэ этиҥ».
50Онуоха Лаваан уонна Бэтуэль: «Бу дьайыы Айыы Тойонтон айдарыылаах. Онон эйиэхэ үтүө дуу, мөкү дуу диэн этэр кыахпыт суох», — диэн хардарбыттар.51«Ривека бу баар. Ыл уонна бар. Айыы Тойон эппитин хоту, кини эн тойонуҥ уолугар ойох буолуоҕа».52Авраһаам кулута бу тыллары истэн баран Айыы Тойон иннигэр сиргэ тии-йэ сөһүргэстээбит.53Кулут биир иһит үрүҥ көмүс, биир иһит кыһыл көмүс мал эгэлгэтин уонна таҥаһы таһааран Ривекаҕа биэрбит. Маны тэҥэ кини убайыгар, ийэтигэр күндү бэлэх биэрбит.54Кини илдьэ сылдьар дьонунуун аһаабыттар-сиэбиттэр уонна хоммуттар. Сарсыарда туран: «Миигин тойоммор ыытыҥ», — диэбит.55Онуоха кыыс убайа уонна ийэтэ: «Кыыс биһигинниин уонча күн олор-дун, ол кэннэ бараар», — диэбиттэр.56Онуоха кинилэргэ: «Миигин тутуман, мин суолбун Айыы Тойон соргулуур. Миигин ыытын, тойоммор барыам» — диэбит.57Кинилэр эппиттэр: «Кыыһы ынырыахха уонна киниттэн ыйытыах-ха».58Кинилэр Ривеканы ынырбыттар уонна киниттэн: «Бу киһилиин барсыан дуо?» — диэн ыйыппыттарыгар, кини: «Барсыам», — диэбит.59Онуоха кыыстарын Риве-каны көрөөччү дьахтарын кытта, Авраһаам кулутун уонна кини дьоннорун ыыппыттар.60Ривеканы алҕаан ыыппыттар:
— Биһиги кыыспыт,
Эн тыһыынчаны, үтүмэни төрөт,
Оттон кэнчээри ыччатын
өстөөхтөрүн сирдэрин-уоттарын баһылаатын!
61Ривека туран хамначчыт дьахталларын кытта тэбиэннэрин мэнэстибиттэр уонна ол киһини батыһан барсыбыттар. Ол хамначчыт Ривеканы илдьэ барбыт.
62Йицхаак, Беэр-Лахай-Рои диэн, ол эбэтэр «Миигин көрөр тыын холуодьаһа» диэн ааттаах сиртэн кэлбит. Кини Негевкэ олорор эбит.63Киэһэрэн эрдэҕинэ, Йиц-хаак хонууга тахсыбыт. Арай, одуулуу туран көрбүтэ, тэбиэннэр иһэллэр эбит.64Ривека Йицхаакка хараҕын хатаан, тэбиэниттэн ыстанан түспүт.65Уонна хамнач-чыттан ыйыппыт: «Бу, толоон устун биһиэхэ утары иһэр киһи кимий?» Кулут: «Кини — мин тойонум», — диэбит. Онуоха кыыс бүрүнэр танаһынан сирэйин саптыбыт.
66Хамначчыт тугу гыммытын барытын Йицхаакка кэп-сээбит.67Кыыһы Йицхаак ийэтин Саарра шатеругар киллэрбит. Кини Ривеканы ылбыт. Ривека киниэхэ ойох буолбут. Кини ойоҕун таптаабыт. Йицхаак ийэтин куру-туйа ахтара намыраабыт.

