О1Илдә тағы аслыҡ башланды, ул Ибраһим заманындағы йотлоҡтан да көслөрәк ине. Исхаҡ Герарға, Пелешти бат ша һы Авимелехҡа китте.2Раббы Ис хаҡ ҡа кү ре неп:

— Барма Мысырға, — тине. — Мин күрһәткән ерҙә йәшә.3Был ер һине ҡабул итер, ә Мин һине ташламам, фатихамда булырһың. Атайың Ибраһимға биргән вәғәҙәмдә торормон: бөтә был ерҙәрҙе һиңә, һинең нәҫел-нәсәбеңә бирермен.4Тоҡомоңдо сикһеҙ арттырырмын, күктәге йондоҙҙар күпме булһа, шул саҡлы буласаҡ улар, бөтә был ерҙәрҙе Мин уларға бирәм. Ер йөҙөндәге бөтә халыҡтар һинең тоҡомоң аша фатихалы булыр —5атайың Ибраһим Мин бойорғандың барыһын да эшләгәне, Мин ҡушҡандарҙы, ҡанундар һәм ҡағиҙәләрҙе үтәгәне өсөн булыр был.

6Исхаҡ Герарға күсеп килде.7Бындағы кешеләр ҡатыны Рабиға тураһында һорашҡас:

— Һеңлем ул минең, — тип яуап бирҙе.

Ҡатыным, тип әйтергә ҡурҡты ул, Рабиғаның матурлығын күреп, мине үлтерерҙәр ҙә үҙҙәренә алырҙар, тип уйланы.

8Әммә байтаҡ ҡына ваҡыт йәшәгәс, Пелешти батшаһы

Авимелех тәҙрәнән Исхаҡтың ҡатынын иркәләгәнен күреп ҡалды.9Ул Ис хаҡ ты саҡыр тып алды ла:

— Ул һинең ҡатының да баһа! Ниңә уны һеңлем тип әйттең? — тип һораны.

— Уның арҡаһында мине үлтереп ҡуйырҙар, тип ҡурҡтым, — тине Исхаҡ.

10— Ни эшләйһең һин? — тине Авимелех. — Беҙҙең аранан берәйһе ҡатының менән йоҡлаған булһа, ниндәй гонаһҡа батыр инек!

11Авимелех бөтә халҡына шундай иғлан һалды:

— Берәйһе был кешегә йәки уның ҡатынына тейә икән, ул кеше үлемгә хөкөм ителәсәк.

12Был илгә күсеп килгәс, Исхаҡ арпа сәсте. Раббының рәхмәте төшөп, ул йылда Исхаҡ йөҙ тапҡыр арттырып уңыш алды.

13Исхаҡ байығандан-байый барып, ысын байға әйләнде.14Уның эреле-ваҡлы малдары, һөрөнтө ерҙәре күбәйҙе. Пелештиҙәр унан көнләшә башланы.15Атаһы Ибраһим иҫән саҡта уҡ уның хеҙмәтселәре ҡаҙған бөтә ҡоҙоҡтарҙы пелештиҙәр тупраҡ менән күмеп бөттө.16Авимелех Исхаҡҡа былай тине:

— Кит бынан. Һин беҙгә ҡарағанда бик ныҡ көсәйҙең.

17Исхаҡ, унан китеп, Герар үҙәнендә урынлашты һәм шунда сатырҙарын ҡороп ебәрҙе.18Исхаҡ атаһы Ибраһим ҡаҙған һәм ул вафат булғандан һуң пелештиҙәр күмеп бөткән ҡоҙоҡтарҙы яңынан ҡаҙа башланы. Был ҡоҙоҡтарға ул ҡасандыр атаһы ҡушҡан исемдәрҙе бирҙе.19Бер ваҡыт уның хеҙмәтселәре үҙәндә ҡоҙоҡ ҡаҙып һыу сығарҙы,20әммә Герар көтөүселәре: «Был беҙҙең һыу», — тип Исхаҡтың көтөүселәре менән бәхәсләшеп китте. Ыҙғыш ҡоҙоҡ өсөн сыҡҡанлыҡтан, уға Эсек — «ыҙғыш» тип исем бирҙеләр.21Тағы бер ҡоҙоҡ ҡаҙҙылар, уның өсөн дә бәхәс сыҡты, һәм уны Ситна, йәғни «дошманлыҡ» тип атанылар.

22Шунан Исхаҡ, тағы арыраҡ китеп, икенсе бер ҡоҙоҡ ҡаҙҙы, бында инде бәхәс ҡупманы, һәм уға Реховот — «иркенлек» тип исем ҡуштылар. «Бына хәҙер Раббы, беҙ күбәйеп китһен тип, иркенлек бирҙе» тигәнде аңлата был һүҙ.

23Бынан ул Бәғәр-Шәвәгә күсте.24Шул төндә уға Раббы күренде.

— Мин Ибраһимдың, һинең атайыңдың, Аллаһымын, — тине Ул. — Ҡурҡма, Мин һинең менән. Һиңә фатихамды бирермен һәм ҡолом Ибраһим хаҡына арттырырмын.

25Исхаҡ, ошо ерҙә ҡорбан усағы яһап, Раббыға доға ҡылды, сатырҙарын ҡороп ебәрҙе, ә хеҙмәтселәре ҡоҙоҡ ҡаҙырға кереште.26Авимелех, кәңәшсеһе Ахуззат һәм ғәскәр башлығы Пихолды эйәртеп, Герарҙан Исхаҡ янына килде.

27— Ниңә килдегеҙ әле миңә? — тине Исхаҡ. — Һеҙ бит мине кү рал ма йынса ҡыуып ебәргәйнегеҙ!

28— Раббының һине ташламағанын күреп торабыҙ, — тине улар, — шуға күрә беҙ, бер-беребеҙгә ант итешеп, килешеү төҙөйөк тип уйланыҡ.29Һинең беҙгә, беҙҙең һиңә зыяныбыҙ теймәһен. Һиңә беҙ ҙә насарлыҡ ҡылманыҡ бит, яҡшылыҡ менән ебәрҙек. Хәҙер инде һин Раббының рәх мә тен дә.

30Исхаҡ уларға мәжлес ойошторҙо.31Иртән торғас, улар бер-береһенә ант биреште. Исхаҡ ҡунаҡтар менән хушлашты, улар иҫән-аман ҡайтып китте.32Шул көндә үк ҡоҙоҡ ҡаҙған хеҙмәтселәр килеп, Исхаҡҡа һыу табыуҙары хаҡында хәбәр итте.33Исхаҡ был ҡоҙоҡҡа Шива тип исем бирҙе. Шуға күрә ҡаланың бөгөнгө исеме Бәғәр-Шәвә.

Алла тарафынан фатихаланған кеше — Яҡуп

34Ғаяз ҡырҡ йәшендә хет Беғерҙең ҡыҙы Йеһудит менән хет Элондың ҡыҙы Басматҡа өйләнде.35Был ҡатындар Исхаҡ менән Рабиғаның башына бер көйөк булды.

О ^71Бер ваҡыт инде ҡартайған һәм күҙе бик насар күргән Исхаҡ өлкән улын үҙ янына саҡыртып алды.

— Улым! — тине ул Ғаязға.

— Эйе, мин, атай! — тип яуап бирҙе Ғаяз.

2Исхаҡ былай тине:

— Мин ҡартайҙым инде, күпме йәшәрмен — белмәйем.3Ҡоралыңды — уҡ-һаҙағыңды алып, яландан ҡыр йәнлеге атып алып ҡайт әле.4Шуны тәмле итеп мин яратҡанса бешер ҙә һыйла мине, шунан һиңә бәхиллегемде бирермен.

5Рабиға Исхаҡтың Ғаяз менән һөйләшкәнен ишетеп ҡалды. Ғаяз һунарға киткәс,6ул улы Яҡупҡа былай тине:

— Мин атайыңдың Ғаязға, һунарға барып,7ҡыр йәнлеге атып килтерергә лә уны тәмле итеп әҙерләргә ҡушҡанын ишеттем.

Атайың һыйланып алғас, Раббы ҡаршыһында Ғаязға үҙенең бәхиллеген бирәсәк.8Хәҙер, улым, мине тыңла: ни эшләргә кәрәклеген әйтәм.9Көтөүгә бар ҙа көр генә ике кәзә бәрәсен һайлап алып ҡайт. Мин уларҙы атайың яратҡанса тәмле итеп бе ше рер мен дә,10һин уны атайыңа алып барырһың, ул ашар ҙа бәхиллеген һиңә бирер.

11— Ағайым йөнтәҫ бит, — тине Яҡуп, — ә минең тәнем шыма.12Бәлки, атайым мине һыйпап ҡарарға булыр? Әгәр ул алдағанымды белеп ҡалһа, мине фатиха түгел, ҡәһәр көтә.

13Әммә әсәһе былай тине:

— Төшһә, был ҡәһәр миңә төшһөн, улым. Һин минең һүҙемде тыңла ла әйткәнемде эшлә.

14Яҡуп кәзә бәрәстәрен һуйып килтерҙе, ә Рабиға уларҙы Исхаҡ яратҡанса тәмле итеп бешерҙе.15Шунан ул өлкән улы Ғаяздың өйҙә булған иң яҡшы кейемдәрен алды ла кесе улы Яҡупҡа кейҙерҙе.16Яҡуптың ҡулдары менән муйынын кәзә тиреһе менән ҡапланы.17Яҡупҡа бешергән ит менән икмәк тотторҙо.18Ул атаһы янына инде лә:

— Атай! — тине.

— Эйе, мин, улым, ә һин улдарымдың ҡайһыһы? — тине Исхаҡ.

19— Мин Ғаяз, һинең өлкән улың, — тип яуап бирҙе Яҡуп. — Әйткәнеңде эшләнем. Тороп ултыр ҙа мин аулаған йәнлек итен аша, шунан миңә үҙеңдең фатихаңды бирерһең.

20— Улым, нисек һин улай йәнлекте бик тиҙ тота алдың? — тип һо ра ны Исхаҡ.

Тегеһе:

— Раббы, һинең Аллаң, миңә ярҙамын бирҙе, — тине.

21— Яҡыныраҡ кил әле, — тине Исхаҡ. — Ҡана, мин һине һыйпап ҡарайым, һин Ғаязмы, әллә түгелме?

22Яҡуп атаһы янына килде. Атаһы уны ҡапшап ҡараны ла:

— Тауышы Яҡуптыҡы, ә ҡулдары Ғаяздыҡы, — тине.

23Яҡуптың ҡулдары Ғаяздыҡы кеүек йөнтәҫ булғанлыҡтан, таныманы уны, бәхиллеген бирҙе.

24— Һин ысынлап та улым Ғаязмы? — тип һораны ул Яҡуптан.

— Эйе, мин, атай, — тине тегеһе.

25Әйтте Исхаҡ:

— Һыйыңды бир, улым, ашайым да һине бәхилләйем.

Яҡуп атаһына ашарға һыйын, эсергә шарабын бирҙе.26Ашап

бөткәс, Исхаҡ:

— Кил, улым, үп мине, — тине.

27Яҡуп яҡын килеп атаһын үпте, кейеменән сыҡҡан еҫте һиҙеп, Исхаҡ уны ошо һүҙҙәр менән бәхилләне:

— Улым еҫе — Раббы биргән яландар еҫе ул,

28Күктән төшөр ысыҡты ла, ерҙә үҫер емеште лә,

Игенен дә, шарабын да мулдан бирһен Раббы.

29Күп ҡәүемдәр һиңә хеҙмәт итһен,

Баш эйһендәр һиңә ырыуҙар.

Ағай-энеләреңә лә хужа булырһың һин,

Әсәң уландары һиңә баш эйер.

Һине ҡәһәрләгән кеше ҡәһәр алыр,

Һиңә фатиха биргән үҙе фатихалы булыр.

30Исхаҡ Яҡупҡа бәхиллеген биреп, Яҡуп атаһы янынан сығып китеү менән, Ғаяз ауҙан ҡайтып инде.31Ул тәмле итеп ашарға әҙерләне лә атаһына алып килде:

— Тор, атай, һунарҙан алып ҡайтҡан ризығымды аша, бәхиллә мине! — тине.

32— Һин кем? — тип һораны атаһы.

— Мин һинең өлкән улың Ғаяз, — тип яуап бирҙе ул.

33Исхаҡ, ҡау шауы нан ҡал ты ра нып:

— Ә һин килгәнсе үк мине һунарҙан алып ҡайтҡан ит менән һыйлаған кеше кем булды һуң? — тип һораны. — Мин уны бәхилләнем бит. Хәҙер ул фатихалы булды инде.

34Был һүҙҙәрҙе ишеткәс, Ғаяз әсенеп ҡысҡырып ебәрҙе лә ата һы нан:

— Улайһа, мине лә бәхиллә, атай! — тип үтенде.

35— Ҡустың килгән булған миңә, — тине Исхаҡ. — Ул алдап һиңә тейеш фатиханы алған.

36Әйтте Ғаяз:

— Уның исеме юҡҡа ғына Яҡуп түгел — ул мине ике тапҡыр отто инде! Тәүҙә ул минең баш бала булыу хоҡуғымды тартып алды, ә хәҙер миңә тейешле бәхиллек тә юҡ!

— Шулай итеп, минең өсөн бер ниндәй ҙә фатиха ҡалманымы ни инде? — тип һо ра ны Ғаяз ата һы нан.

37Исхаҡ былай тип яуап бирҙе:

— Мин уны һинең хакимың итеп ҡуйҙым, бөтә туған-тыумасаны уға хеҙмәтсе иттем, икмәк тә, шарап та бирҙем. Һинең өсөн нимә генә эшләй алам инде мин, улым?

38— Атай, һинең фатихаң берәү генәме ни һуң? — тип һораны Ғаяз Ис хаҡ тан. — Мине лә бәхиллә, атай!

Ғаяз илап ебәрҙе,39ә Исхаҡ уға былай тине:

— Ысыҡ төшөр яҡшы ерҙән Ауылдарың алыҫ булыр.

40Ҡылысың ни тапһа, йәшәүең шунан булыр,

Хеҙмәт итерһең һин ҡустыңа.

Әммә килер бер көн — һин ярһырһың,

Елкәңдәге ҡамыттан ҡотолорһоң.

41Ғаяз аталарынан хәйләләп алған фатиха өсөн Яҡупҡа асыу тотто. «Атайыбыҙ вафат булһа, — тип уйланы Ғаяз, — Яҡупты үлтерәсәкмен!»42Әммә Рабиғаға өлкән улының уйын еткерҙеләр. Ул Яҡупты, кесе улын, үҙ янына саҡыртып алды ла былай тине:

— Ағайың Ғаяз һине үлтерергә итә.43Мин әйткәнде тыңла, улым: ағайым Лаван янына, Харранға ҡас.44Ағайыңдың ярһыуы ҡайтҡансы, уның һиңә булған асыуы бөтөп, һинең был ҡылығыңды онотҡансы,45шунда йәшәп тор. Һуңынан кеше ебәртеп, һине унан алдыртырмын. Юғиһә мин бер көндә икегеҙҙән дә тороп ҡалырмын бит.

46Шунан Рабиға Исхаҡҡа былай тине:

— Был хет ҡыҙҙары миңә һис кенә лә оҡшамай. Әгәр Яҡуп та бындағы берәй хет ҡыҙына өйләнеп ҡуйһа, ят та үл!

О ОхИсхаҡ Яҡупты саҡырып алды ла, уға фатихаһын биреп, өгөт-нә си хә тен әйтте:

— Ҡынаан ҡыҙҙарына өйләнәһе булма.2Паддан-Арамға барып, әсәйеңдең атаһы, йәғни ҡартатайың Бетуилға бар, әсәйеңдең ағаһы Лаван ҡыҙҙарының береһенә өйлән.3Ҡөҙрәтле Алланың рәхмәте төшһөн һиңә! Нәҫел-ырыуыңдың үрсемле, бик күп булыуын, һинән бик күп халыҡтарҙың таралыуын насип итһен Ул.4Раббы Үҙе Ибраһимға биргән фатихаһын һиңә һәм һинең нәҫел-ырыуыңа ла бирһен — шул саҡта үҙең килмешәк булып йәшәгән ергә, Алла Ибраһимға биргән ергә, хужа булырһың!

5Исхаҡ улы менән хушлашты, Яҡуп Паддан-Арамға арами Бетуилдың улы Лаванға китте. Лаван Яҡуп менән Ғаяздың әсәһе Рабиғаның ағаһы ине.

6Ғаяз Исхаҡтың Яҡуп ҡа фатиха биреп, уны Паддан-Арамға ҡатын алырға ебәреүен, атаһының, фатиха биреү менән бергә, Яҡупҡа Ҡынаан ҡыҙҙарынан ҡатын алмаҫҡа ҡушыуын белде7һәм Яҡуптың, ата-әсәһе һүҙен тыңлап, Паддан-Арамға киткәнен дә ишетте.8Шунда Ғаяз Ҡынаан килендәрҙең атаһына оҡ-шамауын аңланы.9Исмәғил ырыуына китте. Ибраһимдың улы Исмәғилдең ҡыҙы Невайоттың һең леһе Ма ха лат ҡа өйләнеп, уны башҡа ҡатындары янына алып ҡайтты.

10Яҡуп, Бәғәр-Шәвәнән китеп, Харранға табан юл алды.11Бер изге урынға барып еткәндә, ҡараңғы төшкәйне. Ул баш аҫтына таш һалды ла йоҡларға ятты.12Төшөндә ул ерҙән күккә ашып торған баҫҡыс күрҙе, ул баҫҡыс буйлап Алланың фәрештәләре менеп-төшөп йөрөй, имеш.13Иң өҫтә торған Раббы Яҡупҡа әйтә, имеш:

— Мин һинең ата-бабаң булған Ибраһим Аллаһы, Исхаҡ Аллаһы. Әле үҙең ятҡан ерҙе Мин һиңә һәм нәҫел-ырыуыңа бирәм.14Ҡом бөртөгө күпме булһа, нәҫел-ырыуың да шул саҡлы күп булыр, улар көнбайышҡа ла, көнсығышҡа ла, төньяҡҡа һәм көньяҡҡа ла таралып ултырыр. Ерҙәге бөтә халыҡтар һинән һәм һинең нәҫел-ырыуыңдан фатихалы булыр.15Ҡайҙа ғына барһаң да, Мин һинең менән булырмын; Мин һине һаҡлармын — кире был илгә ҡайтарырмын. Биргән вәғәҙәмде үтәмәйенсә, Мин һине таш ла мам.

16Яҡуп йоҡоһонан уянды ла әйтте:

— Хаҡтыр бына, Раббы булған урын да баһа был, ә мин шуны белмәгәнмен дә.

Шунан ул, шом ла нып:

17— Ҡурҡыныс урын бит был! — тине. — Был бит — Алла йорто, күк ҡапҡаһы.

18Иртәгәһен Яҡуп торҙо ла баш аҫтына һалған ташты алып баҫтырып ҡуйҙы һәм уға зәйтүн майы ҡойҙо.19Был урынды ул Бейт-Ил тип атаны, элек ҡала Луз тип аталған булған.

20Яҡуп шундай нәҙер әйтте:

— Әгәр Алла мине ташламаһа, юлда мине һаҡлап, ризыҡ һәм кейем бирһә,21әгәр атам йортона иҫән-аман ҡайта алһам, Раббы минең Аллам булыр.22Мин ҡуйған изге таш Алла Йорто булыр, миңә биргән бөтә нәмәнең унынсы өлөшөн Һиңә бирәсәкмен.

Яҡуптың Лаванға ҡалым хаҡына хеҙмәт иткәне

О О1Яҡуп юлын дауам итеп, көнсығыш халыҡтары йәшәгән^ Уергә етте.2Ул яланда бер ҡоҙоҡ күрҙе. Ҡоҙоҡ эргәһендә өс һарыҡ көтөүе ята ине. Малдарҙы шул ҡоҙоҡтан һуғаралар, әле иһә уның ауыҙы ҙур таш менән ябылғайны.3Бөтә көтөүҙәр ҙә йыйылғас, көтөүселәр был ташты шыу ҙы рып, һарыҡтарҙы һуғара ла һуңынан ташты кире ябып ҡуя икән.

4— Һеҙ ҡайҙан, туғандар? — тип һораны Яҡуп көтөүселәрҙән.

— Харрандан, — тип яуап бирҙе улар.

5Ул:

— Һеҙ Нахор улы Лаванды белмәйһегеҙме? — тип һораны.

— Беләбеҙ, — тинеләр.

6— Нисек йәшәп ята әле ул? — тип һораны Яҡуп.

— Иҫән-һау, — тинеләр уға. — Ана, уның ҡыҙы Рәхилә лә һа рыҡ та ры менән килә.

7— Көн оҙон бит әле, — тине Яҡуп көтөүселәргә, — малды йыйырға иртә. Һарыҡтарығыҙҙы эсерегеҙ ҙә тағы көтөүгә ҡыуығыҙ.

8Улар:

— Көтөүҙәрҙең барыһы ла йыйылып, ташты шыуҙырмайынса ҡуҙғала алмайбыҙ. Шунда ғына беҙ һарыҡтарҙы һуғарабыҙ, — тип яуап ла ны.

9Улар һөйләшкән арала атаһының ваҡ мал көтөүе менән Рәхилә лә килеп етте. Ул һарыҡ көтә ине.10Көтөүе менән килгән Рәхиләне күреп, Яҡуп ҡоҙоҡ янына килде лә, ташты шыуҙырып, һарыҡтарҙы һуғарҙы.11Шунан ул, Рәхиләне үбеп, ҡыс ҡы рып илап ебәрҙе12һәм уға:

— Мин һинең атайыңдың туғанымын, Рабиғаның улы булам, — тине.

Рәхилә был хәбәрҙе атаһына әйтергә йүгерҙе.13Лаван, һеңлеһенең улы килгәнен ишетеп, йүгереп ҡаршы сыҡты, уны ҡосаҡлап үпте, өйөнә алып инде. Яҡуп үҙе хаҡында һөйләгәс,

14Лаван:

— Һин минең ҡан ҡәрҙәшем, — тине.

Яҡуптың Лаванда йәшәй башлауына ай тулғас,15Лаван уға:

— Туғаным булғас та, һин миңә бушҡа эшләмәҫһең бит инде? — тине. — Нимә менән түләргә икәнлеген әйт.

16Лавандың ике ҡыҙы бар ине, өлкәне — Лиә, ә кесеһе Рәхилә исем ле ине.17Лиәнең күҙе насар күрә, ә Рәхилә төҫкә-башҡа ла, буй-һынға ла матур ине.18Яҡуп Рәхиләгә ғашиҡ булды һәм Лаванға:

— Мин кесе ҡыҙың Рәхилә өсөн һиңә ете йыл эшләрмен, — тине.

19— Ярар, — тине Лаван, — сит кешегә биргәнсе, һиңә сыҡһын; йәшә миндә.

20Яҡуп Рәхилә өсөн ете йыл эшләне, әммә был ете йыл уға ете көн һымаҡ та булманы — ул уны шулай ныҡ ярата ине.

21Бына бер саҡ ул Лаванға:

— Ҡыҙыңды бир инде. Ваҡыт етте, ул минеке булырға тейеш, — тине.

22Лаван, күрше-күләнен йыйып, туй үткәрҙе.23Кис булғас, ул Яҡупҡа Лиәне алып килде: Яҡуп уның менән йоҡланы.24Лаван ҡол ҡыҙ Зилпаны ҡыҙы Лиәгә хеҙмәтсе итеп бирҙе.

25Иртән торһалар, Яҡуп эргәһендә — Лиә!

— Нишләттең мине? — тине Яҡуп Лаванға. — Мин һиңә Рәхилә өсөн эшләмәнемме ни? Ниңә алданың һин мине?

26Лаван былай тине:

— Беҙҙең яҡтарҙа ҡыҙҙың кесеһен олоһонан алда бирмәйҙәр.

27Олоһоноң туй аҙнаһы бөткәс, беҙ һиңә кесеһен дә бирербеҙ, ә бының өсөн һин миңә тағы ете йыл эшләрһең.

28Яҡуп буйһондо. Бер аҙна үткәс, Лаван уға ҡыҙы Рәхиләне лә бирҙе,29ә Рәхиләгә хеҙмәтсе итеп үҙенең хеҙмәтсеһе Бил-һаны бирҙе.30Яҡуп Рәхилә менән йоҡланы, уны ул Лиәгә ҡарағанда нығыраҡ яратты. Рәхилә өсөн ул Лаванда тағы ете йыл эшләне.

Яҡуптың улдары һәм ҡыҙы

31Раббы күрҙе: ире Лиәне бөтөнләй яратмай, шуға уны түлле итте, ә Рәхилә бала тапманы.32Лиә ауырға ҡалды ла ул тапты, уға Рәүвән тип исем бирҙе.

— Раббы минең ҡайғымды күрҙе, — тине ул. — Хәҙер инде ирем мине яратыр.

33Лиә тағы ауырға ҡалып, тағы ла ул тапты.

— Раббы минең һөйөлмәй йәшәүемде ишетте, — тине Лиә, — миңә тағы бер ул бирҙе.

Малайға Шимон тип исем ҡушты.

34Һуңыраҡ тағы ауырға ҡалды, йәнә улы тыуҙы.

— Хәҙер инде ирем минән ситләшмәҫ, — тине ул, — мин бит уға өс ул табып бирҙем.

Улын Леви тип атаны.

35Лиә йәнә ауырға ҡалды — тағы ул тапты.

— Инде Раббыға рәхмәттәр уҡыйым! — тине һәм улына Йәһүҙә тип исем ҡушты. Шунан ул бала табыуҙан туҡтаны.

О /'Л1Яҡупҡа бала таба алмағаны өсөн Рәхилә апаһына ҡарата көнсөллөк менән янды.

— Бала бир миңә, — тине ул Яҡупҡа, — юғиһә мин үләм!

2Әммә Яҡуп, асыуланып:

— Мин ни эшләйем? Түлһеҙ иткән Алламы ни мин һиңә? — тип яуап бирҙе.

3— Бына һиңә минең хеҙмәтсем Билһа, — тине Рәхилә. — Йоҡла шуның менән. Ул тапҡан баланы теҙемә ҡабул итәйем дә, исмаһам, ул сабый минеке булыр!

4Рәхилә Яҡупҡа хеҙмәтсе ҡыҙ Билһаны ҡатын итеп бирҙе. Яҡуп уның менән йоҡланы,5Билһа ауырға ҡалды ла Яҡупҡа ул табып бирҙе.

29:32-30:24 Был главалағы исемдәр һүҙ уйнатыуға ҡоролған. Йәһүдсә Рәүвән — «Ҡара, ир бала» йәки «ҡайғымды күрҙе», Шимон — «ишетте», Леви — «йәбешкән», Йәһүҙә — «рәхмәт уҡыйым», Дан — «мине ғәҙел хөкөм итте», Нафтали — «мин көрәштем», Ғад — «далан», Ашер — «бәхетле», Исасхар — «бүләк», Зевулун — «мине өлкән ҡатыны итеп таныны», Йософ — «алды» йәки «тағы бала өҫтәһен» тигән мәғәнәләге һүҙҙәргә ауаздаш.

6Әйтте Рәхилә:

— Миңә Алла хөкөмөн ҡылды. Ул, теләгемде ҡабул итеп, миңә ул бирҙе.

Ул малайға Дан тип исем ҡушты.

7Ә Билһа, яңынан ауырға ҡалып, Яҡупҡа тағы бер малай табып бирҙе.

8— Апайым менән йәнасыҡ ярыштым мин, — тине Рәхилә, — бына мин еңдем.

Ул малайға Нафтали тип исем ҡушты.

9Ул арала Лиә, үҙенең бала тапмаҫын белеп, хеҙмәтсеһе Зилпаны Яҡупҡа ҡатын итеп бирҙе.10Зилпа ла Яҡупҡа ул тапты.

11— Иш булды! — тине Лиә.

Малайға Ғад тип исем бирҙе.

12Зилпа Яҡупҡа тағы бер малай тапты.

13— Бәхет бит был, — тине Лиә. — Бик бәхетлеһең һин, тиерҙәр әле миңә ҡатындар.

Малайҙы ул Ашер тип атаны.

14Бер саҡ, бойҙай урағы ваҡытында, Рәүвән баҫыуҙа һөйҙөргөс үҫемлеге табып алды ла әсәһе Лиәгә килтереп бирҙе. Рәхилә Лиәнән:

— Улың тапҡан һөйҙөргөстө миңә бир әле, — тип һораны.

15— Иремде һалдырып алыуың ғына етмәгән, хәҙер инде минең улым тапҡан һөйҙөргөстө лә алырға итәһеңме? — тине Лиә.

— Һөйҙөргөстө бирһәң, — тине Рәхилә, — ир бөгөн төндә һинең менән йоҡлар.

16Кис, Яҡуп баҫыуҙан ҡайтҡас, Лиә уның ҡаршыһына сыҡты ла былай тине:

— Миңә кил. Мин һине, һеңлемә улым тапҡан һөйҙөргөстө биреп, һатып алдым.

Ул төндә Яҡуп Лиә менән йоҡланы.17Раббы Лиәнең ялбары-уын ишетте, ул тағы ауырға ҡалды һәм Яҡупҡа бишенсе улын табып бирҙе.

18— Иремде хеҙмәтсе ҡатын менән уртаҡлашҡаным өсөн Ал ла ның рәхмәте төшөүелер был, — тине Лиә.

Улын Исасхар тип атаны.

19Лиә, тағы ауырға ҡалып, Яҡупҡа алтынсы ул табып бирҙе.

20Шунан Лиә былай тине:

— Раббы йомарт бүләкләне мине, хәҙер ирем мине өлкән ҡатыны итеп таныр инде, мин уға алты ул табып бирҙем бит.

Улына Зевулун тип исем ҡушты.

21Һуңынан Лиә ҡыҙ ҙа табып алды, исеме Динә булды.

22Алла Рәхиләгә лә илтифатын һалды, уның теләктәрен ҡабул ҡылды — түл бирҙе.23Рәхилә, ауырға ҡалып, ул тапты ла:

— Йә Аллам, мине «бала тапмай» тигән хурлыҡтан йолоп алды, — тине.

24Улына Йософ тип ҡушты.

— Раббы миңә иш итеп тағы бер ул бирһен ине, — тип теләне ул.

Лаван менән Яҡуп араһындағы ҡаршылыҡлы мөнәсәбәттәр

25Йософ тыуғандан һуң, Яҡуп Лаванға былай тине:

— Үҙ йортома, тыуған яғыма ҡайтырға рөхсәт ит миңә.

26Балаларым менән ҡатындарымды ла ебәр, мин һиңә шулар өсөн эшләнем бит. Күпме хеҙмәт иткәнемде һин үҙең дә беләһең инде!

27— Һинең минән риза булып ҡалыуыңды күрһәм ине! — тине уға Лаван. — Шуны аңланым мин: һинең арҡала Раббының рәхмәте миңә лә төштө.28Әйт, ниндәй хаҡ кәрәк һиңә?

29— Минең нисек эшләгәнемде үҙең дә белеп тораһың, — тип яуап бирҙе Яҡуп. — Көтөүҙәрең ниндәй һинең хәҙер!30Мин килгәндә мал-тыуарың аҙ ғына ине, ә хәҙер күпме! Мин килгәс, Раббы мәрхәмәтен һалды һиңә! Ә үҙемдең ғаиләм өсөн миңә ҡасан эшләргә һуң?

31— Әйт һуң, һиңә нимә бирәйем? — тип һораны Лаван.

— Миңә бер ни ҙә кәрәкмәй, — тине Яҡуп. — Бер шартымды үтәһәң, малдарыңды артабан да көтөргә ризамын.32Әйҙә, бөгөн бөтә көтөүҙәрҙе лә йөрөп сығайыҡ та, һин унан барлыҡ ала, сыбар, ҡара һарыҡтарҙы, шулай уҡ ала-сыбар кәзәләрҙе айырып ал. Киләсәктә ошондай малдар минеке булыр.33Һиңә лә минең на мыҫлымы-түгелме икәнемде тикшереү еңел булыр: ошо көндән башлап, әгәр ҙә һин түләү хаҡына ниндәй малдар алғанымды ҡарарға килһәң һәм миндә ала-сыбар булмаған кәзә йәки ҡара түгел һарыҡ тапһаң, уларҙы, һинән урлап алынған, тип уйла.

34— Яҡшы, — тине Лаван. — Әйҙә, һин әйткәнсә булһын.

35Шул уҡ көндө Лаван бөтә ала-сыбар кәзә тәкәләрен, шулай уҡ бөтә ала-сыбар кәзәләрҙе, барлыҡ ҡара һарыҡтарҙы айырып алды ла уландарына бирҙе.36Улар Яҡуптан өс көнлөк юл алыҫлығына ситкә китте.

Яҡуп иһә Лавандың ҡалған ваҡ малын көттө.37Ул тирәк, миндаль, саған ағастарының ботаҡтарын һындырып алды ла буй-буй итеп уларҙың ҡайрыларын һыҙырҙы.38Ҡабығы һыҙырылған ботаҡтарҙы ул мал һуғара торған ялғаштарға һалды — һыу эсергә килгәндә кәзәләр ошо ботаҡтарға ҡараһын өсөн эшләне быны. Сөнки кәзәләр тап ошо ваҡытта ҡаса.

39Кәзәләр ҡасҡан саҡта ошо аҡлы-ҡаралы ботаҡтарға ҡарайҙар ҙа уларҙың бәрәстәре ала һәм сыбар булып тыуа ине.40Ә Яҡуп һарыҡтарҙы айыра ла Лаван көтөүендәге сыбар һәм ҡара малдарға ҡаратып ҡуйыр булды.

Хәҙер Яҡуптың үҙ көтөүҙәре барлыҡҡа килде, уларҙы Лавандың көтөүҙәренән айырым тотто.41Һау-сәләмәт малдар ҡасҡан саҡта Яҡуп, буйлы ботаҡтарҙы һыу ялғаштарына һалып, уларҙың күҙ алдына ҡуя ине.42Ә инде хәлһеҙ малдар ҡасҡанда ботаҡтарҙы һалманы. Шулай итеп, насар мал — Лаванға, ә яҡшы мал Яҡупҡа булды.43Яҡуп ифрат ныҡ байып китте, кәзә-һарыҡ көтөүҙәре, хеҙмәтселәре, дөйә-ишәк тәре күбәйҙе.

О 11Яҡуп Лаван улдарының үҙе хаҡында:

Э-I. — Яҡуп атайыбыҙҙың бөтә булған нәмәһен алып бөттө, бар байлығын атайыбыҙ мөлкәтенән йыйҙы! — тип һөйләгәнен ише теп ҡалды.

2Яҡуп үҙе лә Лавандың уға элеккесә ҡарамауын һиҙә ине.

3Раббы Яҡупҡа:

— Атаң йәшәгән ергә, туғандарың янына ҡайт, — тине. — Мин һине ташламам.

4Яҡуп, көтөүебеҙ йөрөгән яланға килһендәр тип, Рәхилә менән Лиә артынан кеше ебәрҙе5һәм уларға былай тине:

— Күреп торам: атайығыҙҙың миңә мөнәсәбәте элекке кеүек түгел. Әммә атайымдың Аллаһы мине ташламаҫ.6Үҙегеҙ ҙә беләһегеҙ: атайығыҙға арымай-талмай хеҙмәт иттем,7ә ул, мине алдап, билдәләгән хаҡты гел үҙгәртеп торҙо. Тик Алла уға миңә ҡарата был яуызлыҡты эшләргә юл ҡуйманы.8Әгәр атайығыҙ миңә: «Һиңә аҡ төрткөлө малдар менән түләйем», — тиһә, бөтә мал аҡ төрткөлө булып тыуҙы. «Һиңә сыбар мал менән түләйем», — тиһә, барлыҡ бәрәстәр сыбар булып тыуҙы.9Шулай итеп, Алла атайығыҙҙың көтөүҙәрен миңә бирҙе.

10Бер ваҡыт мал ҡасҡан ваҡытта кәзәләрҙе ҡасырған тәкәләр гел сыбар, аҡ төрткөлө йәки ала төҫтә, имеш, тип төш күргәйнем.

11Алланың мәлиге миңә төшөмдә: «Яҡуп», — тип өндәште. «Эйе», — тинем мин.12Ул миңә былай тине: «Ҡара кәзәләрҙе ҡасырған бөтә тәкәләр — йә сыбар, йә төртөклө, йә ала. Ла-вандың һиңә ни ҡылғанын Мин күреп торам.13Мин — Бейт-Илдәге Алла бит, ташҡа зәйтүн майы ҡойоп, һин унда Миңә нәҙер әйткәйнең. Хәҙер инде тор ҙа был ерҙән кит, тыуған тупрағыңа ҡайт».

14Рәхилә менән Лиә Яҡупҡа былай тип яуап бирҙе:

— Атайыбыҙҙың мөлкәт-мираҫында беҙҙең өлөш бармы ни?

15Беҙҙе ул сит кешеләргә һанай; сөнки беҙҙе һатты, ә беҙҙең өсөн алған көмөштө ашап бөттө.16Шулай булғас, Алла атайыбыҙҙан тартып алған бөтә байлыҡ беҙҙеке һәм балаларыбыҙҙыҡы. Әйҙә, Алла һиңә ни бойорһа, шуны эшлә.

17Яҡуп бала-сағалары менән ҡатындарын дөйәләргә атландырҙы,18йыйған бөтә байлығын, Паддан-Арамда үрсеткән малдарын алды ла Ҡынаанға, үҙ атаһы Исхаҡ янына, ҡайтыу яғына ыңғайланы.19Лаван был ваҡытта һарыҡтарҙың йөнөн ҡырҡырға киткән була, ә Рәхилә атаһының йортондағы илаһ һындарын үҙе менән ала.20Шулай итеп, Яҡуп арами Лаванды алданы,21бөтә байлығын алып, уға бер ни ҙә әйтмәйенсә ҡайтып китте. Йылғаны аша сығып, Яҡуп Гилеад тауҙарына табан йүнәлде.

22Өсөнсө көндә Лаванға Яҡуптың ҡайтып киткәнен әйттеләр.

23Лаван туған-тыумасаһын йыйҙы ла Яҡуп артынан ҡыуа китте. Ете көндән һуң ул уны Гилеад тауҙарында ҡыуып етте.24Шул төндә Алла, арами Лавандың төшөнә кереп, уға былай тине:

— Ҡара уны, Яҡупҡа яҡшынан да, ямандан да бер һүҙ ҙә әйтәһе булма!

25Лаван Яҡуптың янында ғына ине инде: Яҡуп, Гилеад тауында туҡталып, сатырҙарын ҡороп ебәргәйне. Лаван да туғандары менән Гилеад тауына килеп етте.26Лаван Яҡупҡа былай тине:

— Ни эшләнең һин? Ниңә һин мине алдап, ҡыҙҙарымды ҡорал аҫтындағы әсирҙәй итеп алып киттең?27Нишләп миңә бер ни ҙә әйтмәйенсә ҡасып сығып киттең? Мин бит һине йырлап-бейеп, дөңгөр ҡағып, көснә сиртеп оҙатыр инем.28Ә һин миңә хатта ҡыҙҙарым, ейәндәрем менән хушлашып, уларҙы үбеп ҡалырға ла форсат бирмәнең! Хилаф эш ҡылдың һин!

29Бының ҡонон ҡайтарырға ла ҡулымдан килә минең, әммә бөгөн төндә атайың Аллаһы: «Ҡара уны, Яҡупҡа яҡшы һүҙ ҙә, яман һүҙ ҙә әйтәһе булма!» — тине.

30— Ярар, — тип дауам итте Лаван, — һин минең яндан тыуған ереңде тәҡәтһеҙ һағынған өсөн дә киткәнһең, ти. Ә ниңә минең илаһтарымдың һындарын урланың?

31Яҡуп Лаванға былай тип яуап бирҙе:

— Мин ҡыҙҙарыңды тартып алырһың тип ҡурҡтым.32Әммә илаһтарың берәйһендә табылһа, ул бәндә тере ҡалмаясаҡ. Туған-ырыуыбыҙҙың күҙ алдында бөтә нәмәмде лә тик шер ҙә үҙеңдеке булған әйберҙе ал.

Яҡуп илаһ һындарын Рәхилә урлағанын белмәй ине.33Лаван Яҡуптың да, Лиәнең дә, ике хеҙмәтсе ҡатындың да сатырҙарын ҡарап сыҡты, әммә бер ни ҙә тапманы. Лиәнең сатырынан сыҡҡас, ул Рәхиләнең сатырына инде.34Ул арала Рәхилә йорт илаһтарын алып, дөйә эйәре аҫтына тыҡты ла үҙе өҫтөнә менеп ултырҙы. Атаһы бөтә сатырҙы эҙләп сыҡты, ләкин бер ни ҙә тап ма ны.35Ә Рәхилә уға:

— Асыуланма, атай, мин, ҡатын-ҡыҙ ауырыуы менән ауыры-ғанлыҡтан, тора алмайым, — тине.

Лаван бөтә нәмәне аҡтарып сыҡты, әммә бер ни ҙә тапманы.

36Инде Яҡуптың асыуы килде лә Лаванды ғәйепләй башланы.

— Шул саҡлы артымдан ҡыуырлыҡ ни ғәйебем, ни гонаһым бар минең?37Бөтә әйберемде аҡтарып ҡарап сыҡтың — нимәңде таптың миндә? Күрһәт, әйҙә, үҙеңдең дә, минең дә туғандарым алдында — хөкөм итһендәр беҙҙе.

38Һиңә егерме йыл эшләнем, мин барҙа бер кәзәң дә, бер һарығың да бәрәс һалманы. Көтөүеңдәге бер һарыҡты ла һуйып ашаманым.39Малыңды йыртҡыс тамаҡлаған саҡтарҙа ла уны һиңә килтереп торманым, зыянды үҙем ҡапланым. Көндөҙ юғаламы әйберең, төндәме — һин минән талап иттең.40Көндөҙ эҫенән, төндә һыуыҡтан йонсоном, күҙ ҙә йомманым.41Һиндәге егерме йылым шулай үтте минең. Ун дүрт йыл ҡыҙҙарың өсөн, алты йыл мал алыу өсөн эшләнем һиңә, ә һин билдәләгән түләү хаҡын гел үҙгәртеп торҙоң.42Әгәр ҙә мәгәр ата-бабам Аллаһы — Ибраһим Аллаһы һәм ҡурҡып, тетрәнеп торорға мәжбүр иткән Исхаҡ Аллаһы минең менән булмаһа, һин мине буш ҡул ебәрә инең. Ләкин Алла минең хәлемде, түккән хеҙмәтемде күрҙе: бөгөн төндә Ул мине Үҙе яҡлаған.

43Лаван Яҡупҡа былай тип яуап бирҙе:

— Был — минең ҡыҙҙарым, минең ейәндәрем, минең малым. Бында һинең күҙ алдыңдағы бөтә нәмә — минеке. Ҡыҙҙарымды, ейәндәремде ҡыйырһыта буламмы ни?44Әйҙә, үҙ-ара килешеү төҙөйөк, был беҙҙең шаһитыбыҙ булһын.

45Яҡуп бер ҙур ташты алды ла уны изге иҫтәлек итеп баҫтырып ҡуйҙы,46шунан яҡындарына:

— Таш йыйығыҙ, — тине.

Улар таштан тотош тау өйөп, шуның янында табын ҡорҙо.47Лаван был ҡалҡыулыҡты — Игар-Саһадута тип, ә Яҡуп Гилеад тип атаны.48Әйтте Лаван:

— Был ҡалҡыулыҡ килешеүебеҙҙең шаһиты булыр, — тине.

Шуға күрә был урынды Гилеад тип атайҙар.49Уны тағы Миспа

тип тә йөрөтәләр, сөнки Лаван былай тип тә өҫтәй:

— Бер-беребеҙҙән айырылышҡас, икебеҙҙе лә Раббы күҙәтеп торһон.50Әгәр ҙә мәгәр ҡыҙҙарымды ҡыйырһытһаң йәки улар өҫтөнә йәш ҡатын алһаң, хәтереңдә тот: кеше түгел, ә Алла шаһит беҙгә.

51— Ҡара уны, — тине Лаван тағы Яҡупҡа, — таштан өйөлгән был ҡалҡыулыҡ һәм арабыҙға мин ҡуйған был изге таш —

52беҙҙең шаһиттарыбыҙ. Ҡалҡыулыҡ аша һинең яғыңа яман уй менән мин дә сығыр булмам, ҡалҡыулыҡ менән изге таштың бирьяғына һин дә яман уй менән сығаһы булма.53Ибраһим Аллаһы һәм Нахор Аллаһы беҙҙе хөкөм итеүсе булһын.

Яҡуп атаһы Исхаҡ Ҡөҙрәте менән ант итте.54Шунан Яҡуп тауҙа ҡорбан килтереп, туғандарын мәжлескә саҡырҙы. Ашап-эскәндән һуң, улар шул тауҙа йоҡларға ҡалды.

Яҡуп менән Ғаяздың татыулашҡаны

ОП1Иртәгәһен Лаван, ейәндәре менән ҡыҙҙарын үбеп, фатихаһын бирҙе лә өйөнә ҡайтып китте.2Яҡуп та үҙ юлы менән китте, һәм уны Алланың мәликтәре ҡаршы алды.

3Яҡуп, уларҙы күргәс:

— Алла тупламылыр был, — тине лә был урынды Маханайим, йәғни «ике туплам» тип атаны.

4Яҡуп, Идум илендәге Сеир еренә ағаһы Ғаязға сапҡын ебәреп,5уға шуны еткерергә ҡушты:

— Хакимым Ғаязға шул мәғлүм булһын. Ҡолоң Яҡуп оҙаҡ ҡына ситтә, Лаванда, йәшәне.6Хәҙер минең үгеҙҙәрем, ишәктәрем, һарыҡтарым, хеҙмәтселәрем бар. Мин һиңә, хакимыма, ошо хәбәрҙе ебәреп, мәрхәмәтеңә өмөт итәм.

7Әйләнеп килгән сап ҡын сы лар Яҡуп ҡа:

— Ағайың Ғаяз янында булдыҡ. Ул дүрт йөҙ кеше менән һиңә ҡаршы килә, — тине.

8Яҡуптың ҡото осто. Ул кешеләрен, мал-тыуарын, дөйәләрен ике тупламға бүлде.9«Әгәр Ғаяз бер тупламға һөжүм итһә, — тип уйланы Яҡуп, — икенсеһе ҡасып ҡотола алыр».10Шунан былай тип ялбарҙы:

— Йә, ата-бабам Ибраһим Аллаһы, атайым Исхаҡ Аллаһы! Раббым, Һин миңә йортома, туғандарым янына ҡайтырға бойорҙоң, һаҡлармын һине, тинең!11Мин ҡолоңа биргән рәх-мәт-мәрхәмәттәреңә лайыҡ түгелмендер, күрәһең. Иордан аръяғына ҡулымдағы бер таяғым менән генә сығып киткәйнем, хәҙер минең байлығым ике туплам.12Ағайым Ғаяздан һаҡлай күр мине. Мин ҡурҡам: килер ҙә беҙҙең барыбыҙҙы ла, ҡатын-ҡыҙҙар менән балаларҙы ла үлтерер!13Эй Раббым, Мин һине һаҡлармын, нәҫел-ырыуың диңгеҙҙәге ҡом күпме булһа, шул саҡлы күп булыр, тип вәғәҙә иткәйнең бит!

14Яҡуп ул төндө шунда үткәрҙе лә иртәгәһен Ғаязға бүләккә көтөүҙәренән мал:15ике йөҙ кәзә, егерме тәкә, ике йөҙ һарыҡ, егерме һарыҡ тәкәһе,16буталары менән утыҙ һауын дөйә, ҡырҡ һыйыр, ун үгеҙ, егерме инә ишәк, ун ата ишәк һайлап алды.

17Уларҙы хеҙмәтселәренә тапшырҙы, һәр көтөүгә айырым ҡыуғынсы ҡуйҙы ла былай тине:

— Алға китегеҙ, һәр берегеҙ айырым-айырым барығыҙ.

18— Ағайым Ғаязды осратҡас, — тине Яҡуп ҡыуғынсыларҙың тәүгеһенә, — ул һинән: «Һин кемдең хеҙмәтсеһе? Ҡайҙа бараһың? Кемдең малын ҡыуаһың?» — тип һорар.19Әйт: «Был — ҡолоң Яҡуптың малы, ул уны хужам Ғаязға ебәрҙе. Ә Яҡуп үҙе арттан килә».

20Икенсе ҡыуғынсыға ла, өсөнсөһөнә лә, ҡалғандарына ла Ғаяз менән осрашҡанда бер үк һүҙҙе әйтергә —21мотлаҡ рәүештә: «Ҡолоң Яҡуп арттан килә», — тип өҫтәргә ҡушты Яҡуп. Шул рәүешле алдан бүләктәр ебәреп, Яҡуп Ғаяздың күңелен йомшартырға булды. Ә һуңынан уның күҙенә үҙем күренермен, тип уйланы Яҡуп, бәлки, шунан ул мине яҡшы ҡабул итер.

22Бүләктәрен алдан ебәреп, Яҡуп шул урында ҡунырға ҡалды.

23Әммә, төндә тороп, бөтә ҡатындарын һәм ун бер улын уятты ла Яббок йылғаһын кисеп сыҡты.24Уларҙың барыһын да ҡаршы ярға сығарҙы, булған бөтә нәмәһен күсерҙе лә25бер үҙе ҡалды.

Бына бер ваҡыт Кемдер Берәү уның менән алыша башланы — таң атҡансы көрәште ул.26Яҡупты еңә алмаҫын күреп, Ул уның янбашына быуынын сығарғансы һуҡты ла былай тине:

27— Ебәр мине. Таң атты инде.

— Миңә фатихаңды бирмәйенсә ебәрмәйем, — тине Яҡуп.

28— Исемең кем? — тип һораны Теге.

— Яҡуп, — тине.

29Шунда Теге әйтте:

— Ошо көндән башлап һинең исемең Яҡуп түгел, ә Исраил булыр, һин Алла менән дә, әҙәм балалары менән дә көрәштең һәм еңдең.

30— Үҙеңдең исемеңде әйтһәңсе! — тип үтенде Яҡуп.

Теге яуап бирҙе:

— Минең исемемде һорама.

32:29 Исраил исеме «Алла көрәшә» тигәнгә ауаздаш.

Ошонда Ул Яҡупҡа фатиха бирҙе.

31Был хәл булған урынды Яҡуп Пенуел тип атаны, был: «Ошонда мин күҙмә-күҙ Алланы күреп, тере ҡалдым», — тигәнде аңлата.32Ҡояш сыҡҡан саҡта Яҡуп Пенуелдан китте. Ул аҡһай ине.

33Шуға күрә Исраилдың нәҫел-нәсәбе ошо көнгә тиклем итте һөйәк менән тоташтырған кимерсәкте ашамай — Яҡуп менән Алышыусы уның янбашындағы тап ошо еренә һуҡҡан бит. ОО1Ҡарағайны, Яҡуп күреп ҡалды: ҡаршыһына ағаһы

Э ЭҒаяз һәм уның менән тағы дүрт йөҙләп кеше килә. Яҡуп Лиәнән, Рәхиләнән һәм ике хеҙмәтсе ҡатынынан тыуған балаларына әсәләре менән бергә торорға ҡушты.2Уларҙы шулай теҙеп ҡуйҙы: алда — балалары менән Зилпа һәм Билһа, улар артында — Лиә балалары менән, уларҙан һуң — Рәхилә менән Йософ.3Яҡуп үҙе алдан китте һәм ағаһы янына барып еткәнсе уның алдында ете тапҡыр ергә ятты.4Ғаяз иһә йүгереп уның ҡаршы һы на килде, ҡосаҡ ла ны, күкрәгенә ҡыҫты, үпте, шунан икеһе лә илап ебәрҙеләр.5Ҡатындар менән балаларға ҡарап, Ғаяз:

— Кемдәрең был һинең? — тип һораны.

— Былар — миңә, һинең ҡолоңа, Алла биргән балалар, — тип яуап бирҙе Яҡуп.

6Йәриәләре, балалары менән килеп, Ғаязға баш эйҙе.7Унан һуң — балалары менән Лиә, уның артынан Рәхилә менән Йософ килеп баш эйҙе.

8— Ә миңә юлда осраған ниндәй көтөү-көтөү мал ине ул? — тип һо ра ны Ғаяз.

— Был һинең мәрхәмәтеңә лайыҡ булыу өсөн, — тине Яҡуп.

9Әйтте Ғаяз:

— Минең бөтә нәмәм дә етә, ҡустым. Үҙ байлығың үҙеңә ҡал һын.

10— Юҡ, — тип яуап бирҙе Яҡуп, — ал бүләктәремде! Һине күреү минең өсөн Алланың үҙен күреү менән бер.11Бүләгемде ҡабул ҡыл. Алла һәммәһен дә йомарт бирҙе миңә, бөтә нәмәм дә бар.

Яҡуп Ғаяздың бүләктәрҙе алыуын үтенде, тегеһе күнде.

12— Әйҙә, ҡуҙғалайыҡ, — тине Ғаяз Яҡупҡа. — Мин һинең менән бергә барам.

13Әммә Яҡуп былай тине:

— Үҙең беләһең, әфәндем, бала-саға тиҙ арый, кәзә-һарыҡтарҙы, һауын һыйырҙарҙы ашыҡ ты рып ҡыу һаң, бер көн эсендә хәлдән тайырҙар.14Әйҙә, әфәндем, һин алдан кит, ә мин ҡолоң арттан — бала-саға, мал-тыуар менән әкрен генә барырмын. Сеирға, һинең яныңа, әфәндем, шулай барып етермен әле.

15— Кешеләремдең бер нисәһен һинең менән ҡалдырайым, — тип тәҡдим итте Ғаяз.

— Ниңә кәрәк? Һинең мине яҡшы ҡабул итеүең еткән. — Шулай яуап ланы Яҡуп.

16Шул уҡ көндө Ғаяз Сеирға ҡайтып китте,17ә Яҡуп Суккот-ҡа табан йүнәлде. Шунда ул үҙенә йорт, ә малдарына лапаҫ эшләне. Шуға күрә был урын Суккот тип атала.

18Паддан-Арамдан ҡайтҡас, Яҡуп Ҡынаандың Шехем ҡалаһына иҫән-һау килеп етте һәм унан алыҫ түгел ерҙә туҡталды.

19Биләгән был ерен Яҡуп Хамор улдарынан, Шехемдың атаһынан, йөҙ тингә һатып алды.

20Ошо урында ул ҡорбан усағы эшләп, уны Ил — Исраил Алла һы тип атаны.